Bölüm 1 · Doğrulama
Adresi doğrulamanın dört katmanı
Tek bir işarete güvenmek yetmez; kilit simgesi gösteren bir sayfa da sahte olabilir. Aşağıdaki dört katmanı birlikte uyguladığınızda yanılma ihtimaliniz belirgin biçimde azalır.
-
Alan adını sağdan sola okuyun
Adres çubuğunda https:// kısmından sonraki ilk eğik çizgiye kadar olan bölümü bulun. Uzantıdan hemen önceki ad, sitenin gerçek alan adıdır; .com.tr gibi iki parçalı uzantılarda bir ad daha sola bakın. Solda kalan her şey alt alan adıdır ve o alanın sahibi buraya marka adları dahil istediği kelimeyi yazabilir.
-
Sertifikanın kime ait olduğuna bakın
Adres çubuğundaki kilit ya da site ayarları simgesi bağlantının şifreli olduğunu gösterir, sitenin dürüst olduğunu kanıtlamaz. Simgeye dokunup sertifika ayrıntılarında aynı alan adının yazdığını doğrulayın. Tarayıcı “bağlantınız gizli değil” benzeri bir uyarı gösteriyorsa devam etmeyin.
-
Kaynakları birbiriyle karşılaştırın
Yeni bir adresi, en az iki güvenilir kaynakta harfi harfine aynı yazımla gördüğünüzde kullanın. Kaynaklar arasındaki tek harflik fark bile adreslerden birinin taklit olduğunu gösterir.
-
Sayfanın davranışını izleyin
Giriş ekranı önce kullanıcı adı ve şifre ister; doğrulama kodu ancak siz girişi başlattıktan sonra gelir. İlk ekranda kart bilgisi ya da kimlik fotoğrafı isteyen, geri sayımla acele ettiren veya sizi art arda farklı adreslere yönlendiren sayfaları terk edin.
Bölüm 2 · Taklit işaretleri
Sahte bağlantıyı ele veren işaretler
Taklit adresler, hızlı okurken gözün atladığı küçük farklara dayanır. Buradaki örnekler gerçek değildir; yöntemi göstermek için örnek kullanıma ayrılmış .example uzantısıyla yazılmıştır.
Benzer karakter
istanbu1casino.example
Küçük l yerine 1, o yerine 0 ya da büyük I kullanılır. Şüphelendiğinizde adresi harf harf okuyun.
Eklenmiş kelime
istanbulcasino-giris.example
Marka adına “giris”, “yeni” ya da “mobil” gibi sözcükler eklenir. Tireyle uzatılmış ad tamamen ayrı bir alan adıdır.
Alt alan adı tuzağı
istanbulcasino.adres-yeni.example
Marka adı en solda durur ama sayfanın sahibi sağdaki adres-yeni.example alanıdır.
Görünüşü aynı harf
xn--…
Başka alfabelerdeki bazı harfler Latin harfleriyle aynı görünür. Tarayıcı böyle adresleri xn-- ile başlayan biçimde gösterebilir; bu biçimi görürseniz durun.
Kısaltılmış bağlantı
kisa.example/a1b2
Gerçek hedef gizlidir. Açtıktan sonra adres çubuğunda hangi alan adına ulaştığınızı mutlaka okuyun.
Zaman baskısı
“Eski adres 10 dakika içinde kapanıyor”
Acele ettiren mesajlar düşünmeden dokunmanız için kurgulanır. Süre tehdidi içeren her duyuruyu doğrulanmamış sayın.
Bölüm 3 · Uygulama
Adım adım güvenli giriş
Bu sıra, adres değişikliğinden sonraki ilk girişte de alışılmış günlük girişlerde de aynı şekilde işe yarar.
-
Adresi güvenilir kaynaktan alın
Yer iminizi ya da daha önce doğruladığınız kanalı kullanın; mesajla gelen bağlantıya doğrudan dokunmayın.
-
Alan adını ve bağlantıyı denetleyin
Adres çubuğunda asıl alan adını okuyun; adresin https ile başladığını ve tarayıcının uyarı göstermediğini kontrol edin.
-
Parola yöneticisinin tepkisine bakın
Parola yöneticisi kullanıyorsanız kayıtlı şifreniz önerilmediğinde bunu uyarı sayın; yöneticiler öneriyi genellikle yalnız kaydedildiği alan adında yapar.
-
Bilgilerinizi yalnız bu sayfaya yazın
Kullanıcı adınızı ve şifrenizi girin; iki adımlı doğrulama açıksa gelen kodu da yalnız bu ekrana yazın.
-
Hesap ayrıntılarını gözden geçirin
Giriş sonrasında kayıtlı e-posta, telefon ve varsa son oturum bilgilerinin size ait olduğunu kontrol edin.
-
Doğru adresi kaydedin
Sorunsuz girdiyseniz adresi yer imine ekleyin, eski kaydı silin ve sonraki girişlerde yalnız bu kaydı açın.
Bir adımda takıldıysanız sorun çözme tablosuna geçin.
Bölüm 4 · Koruma
Hesap güvenliği: Girişten sonra da sürer
Doğru adrese ulaşmak işin yarısıdır. Hesabınızı kalıcı olarak korumanın yolu şifrenizi, e-postanızı ve oturumlarınızı düzenli olarak gözden geçirmektir.
Bugün yapın
- Bu hesap için başka hiçbir yerde kullanmadığınız, en az 12 karakterli bir şifre belirleyin.
- Platform sunuyorsa iki adımlı doğrulamayı açın; mümkünse SMS yerine doğrulama uygulaması kullanın.
- Hesaba bağlı e-postanın şifresini de güçlendirin; şifre sıfırlama bağlantıları oraya gelir.
Alışkanlık edinin
- Ortak ya da başkasına ait cihazlarda işiniz bitince oturumu kapatın ve şifreyi tarayıcıya kaydetmeyin.
- Tanımadığınız bir oturum ya da ayar değişikliği görürseniz şifrenizi hemen değiştirin ve durumu destek kanalına bildirin.
- Güvenilir bir destek ekibinin şifrenizi ya da doğrulama kodunuzu sorması gerekmez; soran herkesi şüpheli kabul edin.
Bölüm 5 · Mobil
Mobil cihazdan erişim
Telefonda adres çubuğu dar olduğu için alan adının yalnızca baş kısmı görünebilir. Adres çubuğuna dokunarak tam adresi açın ve asıl alan adını sonuna kadar okuyun.
Mesajlaşma ve sosyal medya uygulamaları bağlantıları kendi içlerindeki tarayıcıda açar; bu ekranlarda adres çoğu zaman tam görünmez. Menüdeki “tarayıcıda aç” seçeneğiyle bağlantıyı varsayılan tarayıcınıza taşıyın.
Doğruladığınız adresi ana ekrana kısayol olarak ekleyebilirsiniz; kısayol yer imi gibi çalışır. Uygulama olduğu söylenen dosyaları resmî mağazalar dışından yüklemeyin; bilinmeyen kaynaklardan kurulan paketler cihazınızdaki diğer verilere erişebilir.
İşletim sisteminizi ve tarayıcınızı güncel tutun; güncel tarayıcılar bilinen zararlı sitelere karşı daha etkili uyarı verir.
Bölüm 6 · Sorun çözme
Giriş sorunlarını çözme
Giriş sorunlarının çoğu birkaç basit kontrolle çözülür. Her durumda önce adresi yeniden doğrulayın, ardından tablodaki adımları deneyin.
| Belirti | Olası neden | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Sayfa açılmıyor | Eski adres, bağlantı sorunu ya da tarayıcı önbelleği | Yer imini doğrulanmış adresle karşılaştırın, önbelleği temizleyip sayfayı yeniden yükleyin. |
| Sertifika ya da güvenlik uyarısı | Yanlış cihaz saati veya taklit site | Tarih ve saati otomatik ayara alın; uyarı sürüyorsa sayfayı kapatın. |
| Şifre kabul edilmiyor | Büyük harf kilidi, klavye dili veya farklı alan adı | Klavyeyi kontrol edin; parola yöneticisi öneri yapmıyorsa alan adını yeniden okuyun. |
| Doğrulama kodu gelmiyor | Ağ gecikmesi, eski telefon numarası veya filtrelenen mesaj | Birkaç dakika bekleyip yeniden isteyin; engellenen mesajlar klasörüne bakın. |
| Sayfa başka adrese yönleniyor | Taklit bağlantı veya zararlı tarayıcı eklentisi | Sekmeyi kapatın, tanımadığınız eklentileri kaldırın ve adresi yer iminden açın. |
| Hesap kilitlendi | Art arda hatalı deneme ya da güvenlik önlemi | Deneme yapmayı bırakın; şifre sıfırlamayı yalnız doğrulanmış adresteki giriş ekranından başlatın. |